Kriz aşılamıyor

Kosova'da son 1,5 yılda 3 kez parlamento seçimleri düzenlendi. En son 7 Haziran‘daki seçimin ardından milletvekillerinin ve özellikle parti liderlerinin seçmenlerin iradesini küçümsedikleri, seçim sonucundan ders almadıkları dikkat çekiyor. Kosova'nın, son 5 yılda 8 kez seçim yapmak zorunda kalan Bulgaristan'ın izinden gittiği kanaatindeyim.
* * *
Mart’ta görevi sona eren Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani'nin yerine yenisini 6 aydır seçemeyen Kosova’dan gelen haberler; bu genç Balkan ülkesinin yaşadığı krizin daha da derinleşeceğine, önümüzdeki aylarda dördüncü kez sandık başına gidileceğine işaret ediyor. Bunun numaralı sorumlusunun Başbakan Albin Kurti olduğuna inanıyorum.
* * *
Muhalefet partilerinin de cumhurbaşkanı seçilememesinden ötürü kendilerini sorumlu addetmedikleri, durumdan fazla rahatsız olmadıkları ve Albin Kurti karşıtlığının memleket sorunlarının önüne geçtiği göze batıyor. Temel güçlük, bu hassas seçim için 120 üyeli parlamentoda 80 milletvekilinin fiilen hazır bulunma zorunluluğudur.
* * *
2021 ilkbaharından bugüne Vetëvendosje adlı partiyle art arda seçimleri kazanan Albin Kurti, bir başka parti mensubu Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani'nin görev süresi 2026 Mart ayında sona erince, diğer partilere danışmaksızın kendi adaylarını Meclis'e empoze etmek istemiş; ancak başarılı olamayarak erken seçimlere sebebiyet vermiştir.
* * *
7 Haziran seçiminde yüzde 10 civarında oy kaybeden Başbakan Kurti'nin (53 sandalye) Ağustos sonunda Kosova Demokratik Ligi (LDK) adlı partiyle yeni cumhurbaşkanı adayı üzerinde anlaşma sağladığı, böylece 80 milletvekilinin (9 azınlık milletvekilinin dâhil olmasıyla) desteğini aldığı haberlere yansıyınca “kriz aşıldı” yorumları yapılmıştı.
* * *
Ardından, 18 milletvekili ile Meclis'te 3. büyük parti konumundaki LDK mensubu 6 milletvekilinin, geçtiğimiz günlerde Ankara'da Kosova Büyükelçisi olarak görev yapmış hukukçu akademisyen Bekim Sejdiu'nun adaylığını desteklemeyeceklerini açıklamaları, siyasi krizin devam ettiğini ve erken seçimlerin yolda olduğunu ortaya koyuyor.
* * *
Mecliste  2. ve 4. büyük parti konumundaki Kosova Demokratik Partisi (PDK) ve Kosova'nın Geleceği İçin İttifak (AAK) kenardan seyretmeyi tercih ediyorlar. Cumhurbaşkanı seçilme sürecine dâhil ve yardımcı olmayı Albin Kurti’ye destek vermek olarak gördüklerinden, erken seçimler üzerinden Kurti’nin daha da yıpranması işlerine geliyor.
* * *
Kosova Demokratik Ligi, 1990'ların başında entelektüel ve barışçı lider İbrahim Rugova tarafından kurulmuş. Sırbistan'daki Miloseviç rejimine karşı barışçı yöntemlerle mücadeleyi tercih eden ve paralel Arnavut kurumları üzerinden halka hizmet götüren Rugova ve arkadaşları, Kosova tarihine “barışın ve devletin mimarları” olarak geçmeyi başarmışlar.
* * *
Kosova Demokratik Partisi (PDK) ise Kosova Kurtuluş Ordusunun devamı mahiyetinde. Miloseviç rejiminden kurtulmak için silahlı mücadele edilmesini savunan gerilla komutan Haşim Taçi tarafından kurulmuş. Kosova'nın PDK sayesinde bağımsızlığını kazandığına inanan, bu partiyi Albin Kurti 2020 yılında mağlup ederek dizginleri ele geçirdi.
* * *
Kosova ulusunun babası kabul edilen ve 2006 başında 61 yaşında kanserden vefat eden İbrahim Rugova ile tanışmak nasip olmadı, Haşim Taçi ile yollarımız kesişmedi; AAK'nın kurucu lideri gerilla komutanlarından Ramuş Haradinay ile Priştine'de kahve sohbeti yaparak Kosova'nın sorunlarını tartıştığımızı ise unutmadım.
* * *
Öte yandan, savaş suçlusu olarak yargılanan ve Kasım 2020'den bu yana Hollanda'da tutuklu bulunan önceki Cumhurbaşkanı Haşim Taçi’yle ilgili Lahey’deki mahkemenin kararının 15 Eylül tarihinde açıklanması bekleniyor. Tahliye edildiği takdirde Kosova'daki siyasi dengelerin temelinden sarsılabileceğini şimdiden söyleyebilirim.