Almanlar tembel mi?

‘Dünyanın en çalışkan milletleri hangileri?‘ diye sorsak, çoğu cevaplarda muhtemelen ‘Almanlar‘ ağırlıklı olabilir. Dünyada bu konuda bir algı var. Peki, Almanlar gerçekten herkesin sandığı kadar çalışkan bir millet mi? Alman espri anlayışı gibi yoksa çalışkanlık da bir efsaneden ibaret mi? Almanlar tembel bir millet mi ? Almanya'da yeni Şansölye Friedrich Merz, ilk hükümet açıklamasında çalışma saatleriyle ilgili bir tartışma başlattı.
 * * * *
Şansölye ekonominin yeniden rekabet edebilir hale gelmesi için halktan ‘muazzam bir çaba‘ talep etti ve ‘Bunu başarmak için daha çok çalışmak gerekiyor‘ dedi. Şansölye halkın daha fazla çalışmasını istiyor. Almanlar tembel bir millet mi acaba?  niçin ‘daha fazla çalışalım‘ diyor. Sadece daha fazla çalışma değil, aynı zamanda resmi tatillerin sayısı konusunda da tartışmalar sürüyor.
* * * *
İngiliz finans çevrelerinin sözcüsü Financial Times gazetesi de haftasonu nüshasında, ‘Friedrich Merz neden Almanların daha fazla çalışmasını istiyor‘ diyerek tartışmaya katılmış. ‘OECD verilerine göre, Almanya zengin ekonomiler arasında en kısa ortalama çalışma saatlerine sahip ülke. Almanya'nın sıkıntılı ekonomisini canlandırmak için şansölye şaşırtıcı bir paradoksla yüzleşmek zorunda‘ diyor.
* * * *
Tartışmalara bakıyorum. Ekonomistler, Merz'in büyüme stratejisinin temel taşı olan 1 trilyon avroluk borçla desteklenen harcama planının, çalışma saatleri ikilemini çözmeyi daha da acil hale getirebileceği konusunda uyarıyor. Verilere göre, istihdam rekor seviyede. Çalışma çağındaki her beş kişiden dördünün bir işi var; bu, zengin ülkeler arasında en yüksek işgücü katılım oranlarından biri. Ancak çalışan başına ortalama çalışma saati rekor seviyeye düşük.
* * * *
1980'lerde sendikalar, haftalık çalışmanın 40 saatten 35 saate düşürülmesini sağladı. Bugün, ortalama 37,8 saati civarında. Hep anlatılır. 1993 yılında dönemin şansölyesi Helmut Kohl, Almanya'da çalışma saatlerinin kısalığı ve yaygın erken emeklilik nedeniyle ‘kolektif bir eğlence parkına‘ benzemeye başladığını söylemişti. Ayrıca o tarihten bu yana ortalama bir çalışanın çalışma süresi yüzde 13,5 oranında azaldı.
* * * *
Şansölye Merkel hükümeti 2007‘de emeklilik yaşını iki yıl artırarak 67'ye çıkardı. Şu an  merkez-sağ Hristiyan Demokratlar ile Sosyal Demokratlar arasındaki yeni koalisyon, çalışma saatlerini artırmak ve çalışanları emekli olmalarını ertelemeye ikna etmek için teşvikler verilmesi için anlaştı. Çünkü 2035 yılına kadar 4,8 milyon yaşlı Alman çalışanın (işgücünün yüzde 9'u) emekli olması bekleniyor.
* * * *
Baby Boomer kuşağının önümüzdeki on yıl içinde işgücünden çekilmesiyle birlikte, sağlık, eğitim ve mühendislik gibi alanları etkileyen işgücü açığının daha da kötüleştirme tehlikesi var. Hükümetin Ekonomik Uzmanlar Konseyi ‘Uzun vadeli görünüm oldukça kasvetli‘ uyarısında bulunuyor. Konsey, ülkenin önümüzdeki on yıllardaki yetersiz işgücü arzının, zaten zayıf olan yıllık büyüme potansiyelini yüzde 0,6 düşürebileceğini öngörüyor.
* * * *
Kasvetli demografi ve kısa ortalama haftalık çalışma Avrupa'nın en büyük ekonomisini rahatsız edecek gibi gözüküyor. Şansölye, genç nesilleri Avrupa'nın en büyük ekonomisini desteklemek için boş zamanlarının büyük bir kısmından vazgeçmeye ikna edebilir mi?  Bilmiyoruz. Ayrıca önümüzdeki yıllarda Almanya, hızla yaşlanan Batı ekonomilerinin emeklilik uçurumuyla nasıl başa çıkabileceğinin belki de ilk ve en önemli testi olacak.
* * * *
Belli ki bu konu uzunca bir süre daha tartışılacak. Alman şansölye ‘Haftada dört gün çalışma ile bu ülkenin refahını sürdüremeyiz‘ diyor. Der Spiegel dergisi ise yorumunda ‚‘Şansölye söyleminde emek piyasası politikasını değil, kapitalist kimlik politikasını izliyor; Eğer geleceğin çalışma mottosu yine ‘işe koyulmak‘ ise, en azından bundan kimin yararlandığını sormamıza izin verilmeli‘ diyor. Sizce Almanlar tembel bir millet mi? Ne dersiniz ?