Son gelen elektrik faturasını incelemek için elektrik şirketinin atmış olduğu mesaja bakarken görmüş olduğum “…devlet desteği sonrasında ödenmesi gereken fatura tutarı…” kısmı beni rahatsız etti.
Neden mi?
Çünkü vatandaşı olmaktan gurur duyduğum Türkiye Cumhuriyeti’mizin anayasasına göre sosyal bir devlet olduğumuzu biliyoruz. Anayasamızın gerekliliklerini yerine getirmeye çalışan hükümetimizin “devlet desteği” ni reklam gibi paylaşmasını hiç samimi bulmuyorum.
Bu rahatsızlığı hissederken aklıma farklı bir senaryo geldi ve sizinle paylaşmak istedim..
Acaba otomobil satın almak isteyen bir vatandaşa satışı yapacak olan şirket “Aracımız 1 milyon TL ama devlete desteğiniz ile beraber 3 milyon TL ödeyeceksiniz.” Dese vatandaş nasıl bir tepki verirdi? Bu sorunun cevabını sizlerin hayal gücüne bırakıyorum.
Şimdi bu konuyu farklı bir bakıştan değerlendirelim. Aşağıda hazırlamış olduğum tablo, maaşı net 50.000 TL olan birinin maaşının tamamını harcar ise ödeyeceği dolaylı vergi yükünün tahmini olarak hesaplanmasıdır. Ayrıca bu hesaplamayı kirayı ve faturaları hariç tutarak hazırladığımı belirtmek istiyorum.
Harcama Kalemi Harcama Payı Ortalama Vergi Oranı
Gıda ve temel market (%1 KDV) %25 %1
Ev eşyası, elektronik (%20 KDV) %20 %20
Giyim, ayakkabı, kişisel bakım (%10–%20 KDV) %10 %15 (ortalama)
Araç, ulaşım, yakıt (Yüksek ÖTV+%20 KDV) %15 ~%30
Sağlık, eğitim, kültür (%10 KDV) %10 %10
Eğlence, dışarıda yemek (%10–%20 KDV) %15 %15 (ortalama)
Diğer harcamalar (%20 KDV) %5 %20
Ortalama Vergi Oranı %100 ~%17,2
Bu tabloya göre 50.000 TL net maaşının tamamını harcayan vatandaşımız yaklaşık 8.600 TL dolaylı vergi ödüyor. Bunun ile beraber Gelir vergisi gibi Doğrudan vergiler ile ayrıca yaklaşık 15.000 TL daha ödüyor ve ödenen toplam aylık vergi ve primleri 23.600 TL’yi buluyor.
Vatandaş olarak bizler ödediğimiz vergilerin doğrudan veya dolaylı olarak geri dönüşünü talep etme hakkına sahibiz. Ama yüksek vergiler, pahalılık, enflasyon, işsizlik ve geçinme zorluğu ile yakınan vatandaşları olan bir hükümetin fatura mesajında devlet desteğini vurgulaması hiç doğru gelmiyor.
Ekonominin istikrarlı olduğu, vatandaşların iş bulabildikleri ve aldıkları maaşlar ile rahatça geçinebildiği bir senaryonun bir hükümetin eğer ihtiyacı varsa kendi reklamını yapabileceği en güzel yöntem olduğunu düşünüyorum.
Bu yazının da bana gelen fatura mesajı gibi, devlet desteğini reklam gibi göstermek isteyenlere mesaj olmasını diliyorum.
