24 – 36 ay arası dönemde çocuklar çiş tutma, çişini haber verme ve çişini tuvalete yapma gibi alışkanlıklar geliştirmeye başlarlar. Genelde çocuklar, geceye göre gündüz çişini tutma konusunda daha başarılı olurlar. Gece çiş kontrolü 4,5 yaşa kadar sürebilir. Çocukta bu yaşamsal becerinin gelişimini değerlendirirken, ebeveynlerin verdiği tuvalet eğitimi ve çocuğun gelişimini göz önünde bulundurmak önemlidir. Ortalama 4 yaşa kadar yaşanabilecek alt ıslatma durumunu normal karşılayabiliyorken, 4 yaş sonrasında görülen ya da devam eden alt ıslatma durumunu gelişimin normal bir parçası olarak kabul etmiyoruz.
Enürezis nedir?
4 yaş sonrasında görülen alt ıslatma durumuna enürezis denir. Enürezis, çocuğun sağlıklı gelişimini ve sosyal uyumunu olumsuz etkileyen bir durumdur. 4 yaş sonrası itibariyle çocukta enürezis durumu görülüyorsa mutlaka nedeninin araştırılması gerekir. Ancak, 4 yaş öncesi alt ıslatma durumu söz konusuysa yine de takip etmek gerekir fakat bir patolojiden söz etmek mümkün olmaz.
Enürezis (alt ıslatma) genellikle 4 farklı biçimde görülür. Bunlar;
Yalnızca gece alt ıslatma
Yalnızca gündüz alt ıslatma
Hem gündüz hem gece alt ıslatma
Ara sıra alt ıslatma şeklindedir.
Enürezis (Alt ıslatma) nedenleri nelerdir?
Organik bir sebepten kaynaklanıyor olabilir. Örneğin, çocuk çiş kontrolünü kazanamamıştır. Ancak buna çocukta gelişimsel bir gerilik ya da ebeveynin tuvalet eğitimi konusundaki yetersizliği de sebep olmuş olabilir.
Mesane kaslarının yeterince olgunlaşmaması
Uyku öncesi çok fazla sıvı tüketme
Böbrek ya da idrar yolu sorunları
Şeker hastalığı
Enfeksiyonlar
Anne ya da babanın geçmiş öyküsünde idrar kaçırma sorunu
Ebeveynlerin baskıcı tutumu, aşırı titiz olması
Ebeveynlerin sevgi, ilgi ve şefkat eksikliği
Psikolojik travmalar
Stres ve kaygı
Yeni kardeş doğumu, kardeş kıskançlığı
Aile içi sorunlar
Alt ıslatma çocuklarda psikolojik problemlere yol açabilir.
Alt ıslatma problemine doğru müdahale edilmezse çocukta bir takım psikolojik sorunlar gelişebilir. Özgüven eksikliği, sosyal uyum problemi, benlik algısında zedelenme, sosyal içe çekilme, suçluluk duygusu gibi durumlar görülebilir.
Ne yapılmalı?
Öncelikle bir tıp hekimi tarafından (çocuk doktoru, çocuk üroloji gibi) tıbbi değerlendirme yapılmalıdır. Alt ıslatmaya sebep olabilecek fizyolojik ya da tıbbi bir durum yoksa bir ruh sağlığı meslek profesyoneline başvurulması gerekir. Psikolojik nedenli alt ıslatma probleminde oyun terapisi ve ebeveyn danışmanlığı etkili olur.
