Bir zamanlar ayakta atıştırmalık bir sokak lezzetiydi döner. Öğrencinin dostu, esnafın öğle yemeği, memurun kaçamak keyfi… Şimdi ise adım adım ulaşılmaz hale gelen, neredeyse sadece özel günlerde tüketilebilecek kadar “lüks” bir yemeğe dönüştü. Türkiye’nin milli yemeği sayılan döner, bugün cebinde asgari ücretin zor sığdığı dar gelirli için artık sadece tabelalarda bir nostalji.
Her yerde ayrı fiyat
İstanbul’un sokaklarında yürüyün. Her köşe başında bir dönerci göreceksiniz. Ama vitrindeki o dönerin fiyat etiketine göz atmaya cesaret edebilir misiniz? Tavuk döner dürüm menüleri artık ortalama 170–200 TL arasında. Et dönerin yanına yaklaşmak ise daha da zor. Bir et dürüm ve içecekli menü neredeyse 300 lirayı buluyor. Kadıköy, Beşiktaş, Şişli gibi merkezi ve popüler semtlerde tavuk menüler 200 TL civarında. Üsküdar, Fatih veya Esenler gibi ilçelerde biraz daha düşük olsa da 150 TL’nin altına inen neredeyse yok. Et dönerde ise 300 TL barajı neredeyse her ilçede aşılıyor.
1.000 Liralık Menü Gerçek Oldu
Durumun en çarpıcı örneği İstanbul Havalimanı'nda yaşandı. Bir tavuk döner menüsünün fiyatı 1.000 TL’yi aştı. Evet, yanlış okumadınız: sadece bir dürüm ve içecekten oluşan menü için dört haneye ulaşan bir bedel talep ediliyor. Bu rakam, dönerin geldiği noktayı değil, aslında gıda sektöründe yaşanan ekonomik trajediyi de gözler önüne seriyor. Döner artık fiyatıyla haber konusu olan bir ürün.
Bu Fiyatlar Neden Böyle?
Peki ne oldu da bir zamanların mütevazı sokak lezzeti, adeta beyaz yakalı restoran yemeğine dönüştü?
*Et fiyatları tırmanıyor.
*Kira ve enerji maliyetleri tavana vurdu.
*Asgari ücret artarken, işverenin yükü arttı.
*Fırsatçılık
En temel sorun fırsatçılık olarak göze çarpıyor. Esnafın bir kısmı maliyet hesabı yapmadan fiyatı yapıştırıyor. Bunun başka bir ifadesi ise ahlaksızlık, vurgunculuk.
Döner Sadece Döner Değildir
Asıl mesele şu: Döner sadece bir yemek değil, toplumsal hafızamızın ve ortak soframızın simgesidir. Onun bu kadar ulaşılmaz hale gelmesi, aslında toplumun alım gücünün ne kadar düştüğünü anlatan sessiz bir çığlıktır. Bu ülkede dönerin yeniden halkın sofrasına dönebilmesi için, öncelikle ekonominin mutfağa nasıl yansıdığını görmemiz gerek.
