Her yıl eylül ayının ikinci cumartesi günü kutlanan Dünya İlk Yardım Günü, toplumda ilk yardım bilincini artırmayı ve acil durumlarda doğru müdahalenin önemine dikkat çekmeyi amaçlıyor. Acil bir durumda yardım etmek isteyen kişilerin çevresinden edindiği bilgilerle hareket edebildiğini belirten Erdem Hastanesi Çakmak Şubesi Başhekimi Acil Tıp Uzmanı Dr. Serdar Yaşar, ilk yardımda yapılan yanlışların farkında olmanın da en az doğru müdahaleyi bilmek kadar önemli olduğunu vurguladı.
Yanıklara diş macunu, yoğurt ya da salça sürmek, burun kanamasında başı geriye yatırmak, bayılan kişiye su içirmek veya nöbet geçiren kişinin ağzına kaşık koymak sıkça yapılan yanlışlardan yalnızca birkaçı. Her yıl eylül ayının ikinci cumartesi günü kutlanan Dünya İlk Yardım Günü kapsamında Erdem Hastanesi Çakmak Şubesi Başhekimi Acil Tıp Uzmanı Dr. Serdar Yaşar, toplumda sık karşılaşılan 5 yanlış ilk yardım uygulamasına dikkat çekti.
‘İlk yardımda amaç, kişiye zarar vermeden doğru müdahaleyi yapmak’
İlk yardımda toplumda yerleşmiş bazı alışkanlıkların doğru müdahale olarak kabul edilmemesi gerektiğini belirten Erdem Hastanesi Çakmak Şubesi Başhekimi Acil Tıp Uzmanı Dr. Serdar Yaşar, acil durumlarda panik yapmak yerine doğru bilgiyle hareket edilmesinin önemine dikkat çekti. Uzm. Dr. Serdar Yaşar, “Acil bir durumda yardımcı olmak çok insani bir durum ancak yapılan müdahalenin doğru olması gerekiyor. İlk yardımda temel amaç kişinin hayatını tehdit eden duruma müdahale ederken aynı zamanda yanlış uygulamalarla zarar vermemektir. Bu nedenle herkesin temel ilk yardım bilgilerine sahip olması ve acil durumlarda ne yapacağını bilmesi büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Uzm. Dr. Serdar Yaşar, acil durumlarda sık karşılaşılan doğru bilinen yanlışları şöyle sıraladı:
1. Yanığa diş macunu, yoğurt veya salça sürmeyin:
Yanık meydana geldiğinde bölgeye diş macunu, yoğurt, salça veya benzeri maddeler sürmek toplumda sık karşılaşılan uygulamalardan. Ancak bu tür maddelerin yanık bölgesine uygulanması doğru bir ilk yardım yöntemi değil. Yanık bölgesine bu tür maddelerin sürülmesi, bölgenin uzmanlar tarafından değerlendirilmesini ve uygun tedaviyi zorlaştırabilir. Yanıkta doğru ilk yardım yaklaşımının uygulanması ve yanığın ciddiyetine göre sağlık kuruluşundan destek alınması gerekiyor.
2. Burun kanamasında başı geriye yatırmayın:
Burun kanaması sırasında başı geriye yatırmak toplumda en sık yapılan yanlış müdahalelerden biri. Ancak bunun tam aksine, burun kanaması yaşayan kişide kanın geriye doğru akmasını ve yutulmasını önlemek için başın hafifçe öne eğilmesini öneriyoruz.
3. Bayılan kişiye su içirmeyin, tokat atmayın:
Bayılan kişiyi kendine getirmek için yüzüne su serpmek, tokat atmak veya su içirmeye çalışmak da doğru olmayan uygulamalar arasında. Bilinci yerinde olmayan veya tam olarak yerine gelmemiş kişiye ağızdan yiyecek ya da içecek verilmemesi, yüzüne su dökülmemesi ve tokat atılmaması gerekiyor.
Böyle durumlarda öncelikle kişinin güvenliğinin sağlanması ve solunumunun kontrol edilmesi gerekiyor. Kişi kısa sürede kendine gelmiyorsa veya solunumunda sorun varsa 112 Acil Çağrı Merkezi’nden yardım istenmeli.
4. Nöbet geçiren kişinin ağzına hiçbir şey koymayın:
Nöbet sırasında kişinin dilini yutmasını engellemek amacıyla ağzına kaşık, bez veya başka bir cisim koymak toplumda gördüğümüz yaygın müdahale yöntemlerinden birkaçı. Nöbet sırasında temel amaç kişinin kendisine zarar vermesini önlemek. Bu nedenle çevredeki sert, keskin veya tehlikeli nesnelerin uzaklaştırılması ve kişinin güvenliğinin sağlanması gerekiyor. Nöbet geçiren kişinin hareketleri zorla durdurulmamalı ve ağzına herhangi bir şey yerleştirilmemeli.
5. Boğazına bir şey kaçan kişiye hemen su içirmeyin:
Boğazına bir şey kaçan kişiye refleks olarak su içirmek doğru bir ilk yardım uygulaması değil. Hava yolu tıkanıklığında öncelikle kişinin nefes alıp alamadığına, konuşup konuşamadığına ve etkili şekilde öksürüp öksüremediğine bakılması önemli.
Kişi etkili şekilde öksürebiliyor ve nefes alabiliyorsa öksürmeye teşvik edilmesi gerekiyor. Ancak konuşamama, etkili şekilde öksürememe veya nefes alamama gibi belirtiler varsa durum ciddi hava yolu tıkanıklığı olarak değerlendirilmelidir.
Ciddi hava yolu tıkanıklığında vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve kişinin yaşına ve durumuna uygun ilk yardım uygulanmalıdır.
