Muayene hiçbir cihaz gerektirmez, ücretsizdir, sadece birkaç dakika sürer ve düzenli yapıldığında memedeki değişikliklerin erken fark edilmesini sağlar. Kendi kendine meme muayenesi mamografinin ya da doktor kontrolünün yerini tutmaz ama onları tamamlayan çok değerli bir yöntemdir.
Ne zaman yapılmalı?
Kendi kendine meme muayenesi her ay düzenli olarak yapılmalıdır. En uygun zaman adet bitiminden sonraki 5–7 gündür. Bu dönemde memeler daha yumuşak olur ve değerlendirme daha kolay yapılır. Menopoza girmiş kadınlar ise her ay aynı günü seçerek muayenelerini yapabilir. Önemli olan düzenli ve alışkanlık haline getirilmesidir.
Aynaya bakarak başlayın
Muayenenin ilk adımı aynanın karşısında yapılır. Kollar yanlarda serbest haldeyken memelerin şekline, büyüklüğüne ve simetrisine bakılır. Daha sonra kollar yukarı kaldırılır, tekrar memeler gözlemlenir. Ciltte çekinti, kızarıklık, portakal kabuğu görünümü, meme başında içe çekilme veya akıntı olup olmadığına dikkat edilir. Bu gözle muayene en az elle yapılan muayene kadar önemlidir.
Elle muayene nasıl yapılır?
Duş sırasında cilt kaygan olduğu için elle muayene daha kolay yapılabilir. Sağ meme muayene edilirken sol el kullanılır, sol meme muayene edilirken sağ el kullanılır. Parmak uçlarıyla değil, parmakların iç yüzeyiyle dairesel hareketler yapılarak meme dokusu yoklanır. Meme dış kenarından başlanarak yavaş yavaş meme başına doğru ilerlenir. Bu işlem sırasında koltuk altı da mutlaka kontrol edilmelidir çünkü meme dokusu bu bölgeye uzanır.
Yatarak meme muayenesi nasıl yapılır?
Sırtüstü yatılır, muayene edilecek tarafın omzunun altına küçük bir yastık konur ve o tarafın kolu başın altına alınır. Diğer elin üç parmağı ile meme dokusu sistemli şekilde yoklanır. Sertlik, ele gelen kitle, kalınlaşma ya da diğer memeden farklı bir yapı hissedilirse mutlaka not edilmelidir.
Bir şey hissedersem ne yapmalıyım?
Muayene sırasında şüpheli bir durum fark edildiğinde panik yapılmamalıdır. En kısa sürede bir doktora başvurulmalı ve gerekli görüntüleme yöntemleri yapılmalıdır. Ultrason, mamografi ve gerektiğinde MR ile detaylı değerlendirme yapılır. Erken başvuru tanının erken konmasını sağlar. Kendi kendine meme muayenesi erken farkındalık sağlar ancak tek başına yeterli değildir. 40 yaşından sonra düzenli mamografi, doktor muayenesi ve gerektiğinde ultrason mutlaka yapılmalıdır. Bu üçlü kontrol meme sağlığında altın standarttır. “Kendi kendine meme muayenesi korkulacak bir işlem değildir, aksine kadının kendi bedenini tanımasının en kolay yoludur. Ayda sadece birkaç dakikanızı ayırarak hayat kurtarabilirsiniz. Bir radyoloji doktoru olarak en önemli mesajım şudur: Erken fark edilen meme kanseri tedavi edilebilir bir hastalıktır. Kendinizi tanıyın, ihmal etmeyin, kontrollerinizi aksatmayın.”
Neler dikkat gerektirir?
Her ele gelen sertlik kanser anlamına gelmez. Meme dokusu yapısı gereği bazı bölgelerde daha yoğun hissedilebilir. Ancak daha önce olmayan, giderek büyüyen, sert, düzensiz kenarlı ve ağrısız kitleler mutlaka ciddiye alınmalıdır. Meme başından gelen kanlı ya da kendiliğinden olan akıntılar, meme cildinde çekilme ve renk değişiklikleri de doktora başvurmayı gerektirir.
