HABER:
TUĞÇE MARİK
Meditasyon, ruh ve bedenin birlikte fayda gördüğü bir zihinsel eğitim tekniği olarak öne çıkıyor. En bilinen etkisi stresi azaltmak olan bu uygulama, düzenli yapıldığında beynin odaklanma, hafıza ve duygusal dengeyle ilişkili bölgelerinde olumlu değişimler oluşturabiliyor.
Beyin değişime açık
Yaklaşık 1400 gram ağırlığında ve 86 milyar nöron içeren beyin, yaşam boyu gelişebilir ve değişebilir bir organ olarak tanımlanıyor. Önceden sanılanın aksine beyin, yaşanan deneyimlere ve yapılan aktivitelere yanıt olarak yeni bağlantılar kurabiliyor. Bu değişim kapasitesi “nöroplastisite” olarak adlandırılıyor. Nöroplastisite sayesinde sinir sistemi çevresel değişimlere uyum gösterebiliyor. Meditasyonla ilgili bilimsel araştırmalarda ise en çok farkındalık meditasyonu kullanılıyor.
Stresi azaltabiliyor
Meditasyon, farklı toplumlarda en çok stresin azaltılması amacıyla uygulanıyor. 2017’de daha önce yapılmış 45 çalışmanın gözden geçirilmesiyle, meditasyonun kalp hızı ve kortizol düzeyi gibi stresin fizyolojik göstergelerini azaltabildiği belirlendi. Stresle ilişkili olabilen fibromiyalji, huzursuz bağırsak sendromu ve travma sonrası stres bozukluğu gibi hastalıklarda da meditasyonun semptomlarda azalma sağlayabildiği gösterildi. Anksiyete üzerinde yapılan çalışmalarda ise 8 haftalık meditasyon uygulamasının bile olumlu etkileri olduğu ortaya kondu.
Dikkati güçlendiriyor
Düzenli meditasyon; dikkat, konsantrasyon, odaklanma, planlama, kişinin kendini kontrol edebilmesi ve farkındalık gibi becerileri destekleyebiliyor. Sosyal duyguları yorumlama alanının gelişmesiyle empati ve anlayışta da artış görülebiliyor. Araştırmalar, meditasyon yapan kişilerin beyinlerinde bu işlevlerle ilişkili ön beyin bölgesinde gri cevher kalınlaşması olabildiğini gösteriyor. 2019’da 153 kişiyle yapılan bir çalışmada, 2 haftalık farkındalık meditasyonunun yalnızlık duygusunu azalttığı ve sosyal iletişimi artırdığı belirlendi.
Duyguları dengeleyebilir
Meditasyon, korku, kaygı ve öfke gibi duyguların daha yönetilebilir hale gelmesine katkı sağlayabiliyor. Bu etkiyle ilgili araştırmalarda, beyindeki amigdala bölgesi incelendi. Stres altında aktif olan bu bölgenin hacminin, 8 haftalık meditasyon uygulamasıyla küçülebildiği saptandı. Bu bulgu, meditasyonun stres tepkilerini düzenlemede etkili olabileceğini ortaya koyuyor.
Hipokampus, bellek ve öğrenmenin ana merkezi olarak biliniyor. Stresle birlikte vücutta artan kortizol, hipokampustaki reseptörlere bağlanarak hücrelere zarar verebiliyor ve bu bölgenin küçülmesine neden olabiliyor. Yapılan MR araştırmaları, meditasyonun hipokampusta gri cevher yoğunluğunu artırabildiğini ve bu bölgeyi kalınlaştırabildiğini gösteriyor. Meditasyonun ayrıca ön beyin ve amigdala dengesini olumlu etkileyerek ruhsal denge, motivasyon, öğrenme ve bellek süreçlerine katkı sağlayabildiği belirtiliyor.
Düzenli uygulama önemli
Meditasyonun beyindeki olumlu etkilerinin görülebilmesi için düzenli uygulanması gerekiyor. Uzmanlar, günde 10-30 dakika, haftada 5-7 gün ve en az 8 hafta meditasyon yapılmasını öneriyor. Düzenli meditasyon, zihinsel dayanıklılığı artırırken kaygıyı azaltmaya, stres tepkilerini dengelemeye ve beynin değişime açık yapısını desteklemeye yardımcı olabiliyor.
