Son dönemde birçok suç örgütü yaptığı sosyal medya paylaşımları ve işlediği suçlar ile gündeme geldi. Sosyal medyayı bir üs gibi kullanan ve taşıdığı değişik isimlerle dikkat çeken sokak çeteleri, “Yeni Nesil Mafya” olarak dikkat çekiyor. Odatv'nin edindiği bilgilere göre Adalet Bakanlığı, bu çetelerle ilgili Cumhuriyet Savcılarından görüş talep etti. Savcıların çoğunluğu ise verdiği görüşte; bu çetelerin hiyerarşik yapıya sahip olması ve Kalaşnikov olarak bilinen AK 47 dahil olmak üzere uzun namlulu silahlar barındırması nedeniyle 'suç örgütü' yerine 'terör örgütü' olarak nitelendirilmesinin daha etkin mücadelenin önünü açabileceğini kaydetti.
TCK'ya göre fark var
Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen suç örgütü ve terör örgütü tanımları, amaçları, cezaları ve soruşturma yöntemleri bakımından farklılık gösteriyor. TCK’nın 220. maddesinde düzenlenen suç örgütü; en az üç kişinin, belirli suçları işlemek amacıyla bir araya gelmesiyle oluşuyor. Bu kapsamda suç örgütü kuran veya yöneten kişilere 2 yıldan 6 yıla kadar, örgüte üye olanlara ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen her suç ayrıca cezalandırılıyor. Suç örgütleri genellikle mala karşı işlenen suçlar, tehdit, dolandırıcılık, yağma gibi çıkar amaçlı fiillerle ilişkilendiriliyor. TCK’nın 314. maddesinde düzenlenen silahlı terör örgütü ise devletin anayasal düzenini değiştirmek, kamu otoritesini zaafa uğratmak veya toplumu korkutmak gibi amaçlarla kurulan örgütleri kapsıyor. Bu örgütleri kuran veya yöneten kişilere 10 yıldan 15 yıla, örgüte üye olanlara ise 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası veriliyor. Bu suçlar Terörle Mücadele Kanunu kapsamında değerlendirildiği için, hem ceza oranları hem de infaz ve soruşturma yöntemleri daha ağır kurallara tabi tutuluyor.
Katalog suçlar arasında
Her iki suç tipi de Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 100. maddesinde yer alan katalog suçlar arasında yer alıyor. Bu kapsamda, söz konusu suçlarla ilgili tutuklama, teknik takip, iletişimin dinlenmesi ve gizli tanık gibi tedbirlere başvurulabiliyor. Ancak terör suçlarında bu tedbirler daha geniş yetkilerle uygulanabiliyor. Uzmanlara göre bir örgütün suç ya da terör örgütü olarak değerlendirilmesi, örgütün amacı, kullanılan yöntemler ve işlenen suçların niteliğine göre yargılama sürecinde belirleniyor.
Hiyerarşik yapıya sahip
Suç örgütü, TCK’nın 220. maddesinde tanımlanır. En az üç kişinin bir araya gelerek belirli suçları işlemek amacıyla oluşturduğu yapıdır. Bu suçlar genellikle uyuşturucu ticareti, yağma, dolandırıcılık, tehdit, şantaj gibi çıkar sağlamaya yönelik suçlardır. Suç örgütleri genellikle hiyerarşik bir yapıya sahiptir ve bazı durumlarda silahlı olabilirler. Ancak silahlı olmak veya sıkı bir örgütlenmeye sahip olmak suç örgüsü için zorunlu değildir. Asıl amaç, ekonomik çıkar ve suçtan kazanç elde etmektir. Terör örgütü ise TCK’nın 314. maddesi ve Terörle Mücadele Kanunu’nun 1. maddesinde tanımlanmıştır. Bu örgütler, anayasal düzeni değiştirmek, devletin birliğini bozmak, halkı korkutmak veya devlet otoritesini zaafa uğratmak gibi siyasal, ideolojik veya etnik amaçlarla hareket eder. Terör örgütlerinin neredeyse tamamı silahlıdır ve şiddet, örgütün temel faaliyet biçimidir. Hiyerarşik bir yapıya sahip olmaları şarttır. Faaliyetleri arasında bombalama, suikast, adam kaçırma, silahlı saldırı, propaganda ve kamu düzenini bozacak diğer eylemler yer alır.
İkisi de silah kullanıyor
Söz konusu çeteler ile terör örgütlerinin benzerliğinin en çok dikkat çektiği nokta ise her iki örgüt türü de hiyerarşik bir yapılanmaya sahip ve silah kullanıyor. Hukuken bu iki yapının en temel farkı, suç örgütlerinin çıkar amaçlı, terör örgütlerinin ise ideolojik ya da siyasal amaçlı faaliyet göstermesidir. Ayrıca, terör örgütlerine yönelik soruşturmalar ve yargılama süreçleri özel usullere tabidir. Gözaltı süresi daha uzun olabilir, avukatla görüşme belirli sürelerle kısıtlanabilir ve gizli tanık gibi yöntemler kullanılabilir. Suç örgütlerinde ise genel ceza muhakemesi usulleri uygulanır. Eğer bu çeteler 'terör örgütü' kapsamına alınırsa soruşturmalar ve yargılama süreçleri özel usullere tabi tutulacak.
