İstanbul Valiliği’nin İstanbul genelinde sahipsiz köpeklerin toplatılması ile ilgili ilçe belediyelerine yazı göndermişti. Yazıda yerel yönetimlere mayıs ayı sonuna kadar sahipsiz köpek popülasyonunun toplatılması ve kontrol altına alınması yönünde talimat verildiği, aksi takdirde haklarında suç duyurusunda bulunulacağı ifade edilmişti. İstanbul Barosu Hayvan Hakları Merkezi, söz konusu talimatın hukuki dayanağının olmadığını aksine bu talimatın başta Anayasa olmak üzere 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’na açıkça aykırı olduğunu söyledi.
Açık hüküm var
Basın açıklamasında Hayvan Hakları Kanunu'nun geçici 4. maddesi de hatırlatıldı ve şu ifadelere yer verildi: “Valilik yazısında her ne kadar 5199 sayılı Kanun’un 6. ve 7. maddelerine atıf yapılmış ise de, aynı kanunun Geçici 4. maddesi açık hüküm içermektedir: ‘Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31/12/2028 tarihine kadar ek 1 inci maddenin birinci fikrasında belirtilen hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlüdür.’ Kanun koyucu tarafından yerel yönetimlere 31.12.2028 tarihine kadar açık bir süre tanınmışken, idari bir işlemle bu sürenin fiilen ortadan kaldırılması veya kısaltılması hukuken mümkün değildir. İdarenin hiçbir işlem veya talimatı kanunun açık hükmünü bertaraf edemez. Valilik tarafından yayımlanan söz konusu talimat, kanuna açıkça aykırı olup hukuk düzeni içerisinde geçerli bir norm niteliği taşımamaktadır. Diğer yandan Anayasa’nın 137. maddesi son derece açıktır:‘Konusu suç teşkil eden emir hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.”
Hayvanları rastgele toplayamazsınız
Açıklamada hayvanların uygun koşullar oluşmadan toplatılasının da kanun hükümleri uyarınca aykırı olduğu söylendi: “5199 sayılı Kanun ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmelik hükümleri uyarınca, sahipsiz hayvanların kanuna aykırı şekilde toplanması, uygun koşullar sağlanmadan kapatılması veya kötü muameleye maruz bırakılması aynı kanunun 28/A maddesi kapsamında suç teşkil etmektedir. Nitekim tarafımızca, işbu hukuka aykırı talimatın iptali amacıyla yürütmenin durdurulması istemli iptal davası açılmış olup, yargı süreci devam etmektedir. Bu nedenle; hukuka aykırı işlem ve eylemlerde bulunan idare ve kişilere karşı hukuki süreçleri işleteceğimizi kamuoyuna saygılarımızla bildiririz.”
