Türkiye'de miras davaları, özellikle de "muris muvazaası" olarak bilinen mirastan mal kaçırma davaları, dikkat çekici bir artış gösteriyor. Adalet Bakanlığı verilerine göre, 2020-2024 yıllarında tapu iptali ve tescil davaları yüzde 50 yükselirken, bu artışta en büyük payın miras davalarına ait olduğu belirtiliyor. Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Avukat Seda Yılmaz, insanların miras haklarını aramaktan artık çekinmediğini vurguladı. Çarpıcı yükselişin ardında yatan ekonomik ve sosyolojik dinamiklere değinen Yılmaz, “Gayrimenkullerin aşırı değerlenmesi en önemli faktör. Mirasçılar bu tür devirlere göz yummak istemiyor. Vergiden kaçınmak için yapılan hamleler de yine bu tür muvazaalarda rol oynuyor. Ancak asıl önemli olan, toplumumuzdaki değişim. İnsanlar artık bu tür davalardaki hukuki kavramları daha iyi biliyor ve toplumsal baskılardan çekinmeden haklarını arama yoluna gidiyor” dedi.
Satış görünümlü bağış
Yılmaz, Türkiye’de tapu iptali davalarının, ortalama 500 günle en uzun süren dava türü olduğunu söyledi. Dava sürecinin oldukça zorlu geçtiğini anlatan Yılmaz, “Bilirkişi raporlarındaki eksikliklerin yanı sıra ‘ölünceye kadar bakma sözleşmeleri’ gibi karmaşık hukuki işlemler de davaların uzamasına sebep oluyor. Muvazaalarda tanık beyanlarından banka kayıtlarına her delil çok önem taşıyor” diye konuştu. Yılmaz, mirastan mal kaçırma davalarında en yaygın yöntemin satış gibi gösterilen bağışlar olduğunu dile getirerek, “Kaçırılan mallar çoğu zaman tesadüfen öğreniliyor. Örneğin, mirasçı vefat eden anne ya da babasının tapu kayıtlarını incelerken, evin düşük bir bedelle kardeşine 'satıldığını' görüyor. Görünürdeki işlem bir satış olsa da mahkeme aslında bir 'bağışlama' yapılıp yapılmadığını araştırıyor. Satışta transfer edilen para kısa sürede geri çekilmişse, bu durum muvazaaya işaret edebiliyor” ifadelerini kullandı.
Hukuki destek önemli
Muris muvazaası davalarının başarı oranının oldukça yüksek olduğunu belirten Yılmaz, “Tapu iptali sağlanırsa dava açan mirasçı miras payı oranında hakkını alır. Tenkis yoluna gidildiğinde ise saklı pay elde edilir. Ama etkili hukuki destek gerekiyor. Mirasçılar, murisin tüm mal varlığını aktif ve pasif yönleriyle araştırmalı, haklarını öğrenmeli” bilgisini verdi.
