HABER MERKEZİ
NATO’da uzun süredir sürdürülen yıllık liderler zirvesi geleneğinde değişiklik gündeme geldi. Reuters’ın iddiasına göre ittifak içinde bazı ülkeler, zirvelerin mevcut temposunun düşürülmesini savunuyor. NATO üyesi ülkelerin liderleri 2021’den bu yana her yaz bir araya geliyor. Bu yılki zirvenin ise 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da yapılması planlanıyor. Ancak diplomatik kaynaklara göre bu düzenin kalıcı olup olmayacağı konusunda ittifak içinde yeni bir değerlendirme süreci başladı.
Yıllık zirveler sorgulanıyor
Reuters’a konuşan 5 diplomata göre bazı üye ülkeler, liderler zirvelerinin her yıl yapılması yerine daha seyrek aralıklarla düzenlenmesini istiyor. Diplomatlardan biri, 2027 yılında Arnavutluk’ta yapılacak zirvenin muhtemelen son yıllık zirve olacağını, Trump’ın görevdeki son yılı olan 2028’de ise zirve düzenlenmeyebileceğini söyledi. Bir başka diplomat ise bazı ülkelerin, zirvelerin iki yılda bir yapılması yönünde bastırdığını ancak henüz kesin bir karar alınmadığını, son sözün Mark Rutte’ye ait olacağını ifade etti.
Trump etkisi gündemde
Kaynaklardan ikisi bu tartışmada Donald Trump’ın etkili bir faktör olduğunu belirtirken, bazı diplomatlar daha geniş nedenlerin de sürece yön verdiğini dile getirdi. İttifak içinde, yıllık zirvelerin her seferinde dikkat çekici sonuçlar üretme baskısı yarattığı ve bunun uzun vadeli planlamayı gölgelediği yönünde değerlendirmeler yapıldığı aktarıldı. Bir diplomat, “İyi olmayan zirvelerdense daha az zirve yapmak daha iyi,” derken, “Zaten önümüzde yapılacak çok iş var, ne yapmamız gerektiğini biliyoruz” ifadelerini kullandı.
Ankara zirvesi kritik
Bu yıl Ankara’da düzenlenecek zirvenin de gergin bir atmosferde geçmesinin beklendiği ifade edildi. Haberde, Donald Trump’ın İran savaşı sürecinde müttefiklerinden beklediği desteği görememesi üzerine ABD’nin NATO’nun karşılıklı savunma ilkesine bağlı kalıp kalmaması gerektiğini açıkça sorguladığı ve ittifaktan ayrılmayı değerlendirdiğini söylediği aktarıldı. Trump’ın aylar önce NATO üyesi Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland üzerinde hak iddia etmesi de ittifak içinde dikkat çeken başlıklardan biri olmuştu.
2018 hatırlatması
Trump’ın 2018’deki NATO zirvesinde de diğer müttefiklerin düşük savunma harcamalarını protesto ederek toplantıyı terk etmekle tehdit ettiği hatırlatıldı. O dönemde NATO Genel Sekreteri olan Jens Stoltenberg ise geçen yıl yayımlanan anılarında, “Eğer protesto amacıyla ayrılma tehdidini gerçekleştirseydi, paramparça olmuş bir NATO’nun enkazını toparlamak bize kalacaktı” diye yazdı.
