16 Kasım 2026, Pazartesi
İstanbul
Parçalı bulutlu
12°
Adana
Adıyaman
Afyonkarahisar
Ağrı
Amasya
Ankara
Antalya
Artvin
Aydın
Balıkesir
Bilecik
Bingöl
Bitlis
Bolu
Burdur
Bursa
Çanakkale
Çankırı
Çorum
Denizli
Diyarbakır
Edirne
Elazığ
Erzincan
Erzurum
Eskişehir
Gaziantep
Giresun
Gümüşhane
Hakkari
Hatay
Isparta
Mersin
İstanbul
İzmir
Kars
Kastamonu
Kayseri
Kırklareli
Kırşehir
Kocaeli
Konya
Kütahya
Malatya
Manisa
Kahramanmaraş
Mardin
Muğla
Muş
Nevşehir
Niğde
Ordu
Rize
Sakarya
Samsun
Siirt
Sinop
Sivas
Tekirdağ
Tokat
Trabzon
Tunceli
Şanlıurfa
Uşak
Van
Yozgat
Zonguldak
Aksaray
Bayburt
Karaman
Kırıkkale
Batman
Şırnak
Bartın
Ardahan
Iğdır
Yalova
Karabük
Kilis
Osmaniye
Düzce

“İYİ Kİ GÖRMÜYORUM” DİYEREK HAYATA MEYDAN OKUDU!

Bakırköy'de faaliyet gösteren Görme Özürlüler Derneği (GÖZDER), görme engelli bireylerin bağımsız yaşama katılabilmesi için Ataköy'deki rehabilitasyon merkezinde önemli çalışmalar yürütüyor. Kadınlara yönelik el emeği atölyelerinden gençlere bilgisayar ve İngilizce derslerine, KPSS hazırlık eğitimlerinden beyaz baston kullanımına kadar birçok alanda eğitim verilen merkez, geniş ve yeşil alanıyla görme engelli bireylere hem rehabilitasyon hem de sosyalleşme imkanı sunuyor. Merkezde gerçekleştirdiğimiz görüşmede 58 yaşındaki Nuran Karadeniz, yaşam mücadelesini, eğitim ve çalışma hayatındaki deneyimlerini anlattı. İstanbul Üniversitesi İşletme Bölümü mezunu olan Karadeniz, “İyi ki görmüyorum” sözünün ardındaki hayat hikayesiyle hem görme engellilere hem de görenlere önemli mesajlar verdi: “Biz farklı bir mahluk değiliz. Biz de sizin gibi insanız.”

“İYİ Kİ GÖRMÜYORUM” DİYEREK HAYATA MEYDAN OKUDU!

Görme engelli olmak, hayattan vazgeçmek anlamına gelmiyor. Doğru eğitim, rehabilitasyon, toplumsal destek ve kararlı bir mücadeleyle pek çok engelin aşılabileceğini gösteren örneklerden biri de Bakırköy'de faaliyet gösteren Görme Özürlüler Derneği (GÖZDER).

GÖZDER, görme engelli bireylerin yalnızca günlük yaşamlarını kolaylaştırmayı değil, eğitim almalarını, meslek edinmelerini, bağımsız hareket edebilmelerini ve toplumla daha güçlü bağlar kurmalarını hedefleyen çalışmalar yürütüyor.

Bu çalışmaların önemini, merkezde gerçekleştirdiğimiz görüşmede yaşam öyküsünü paylaşan 58 yaşındaki Nuran Karadeniz'in anlattıkları da ortaya koyuyor.

23 YAŞINA KADAR GÖRMEYE ÇALIŞTI, SONRA MÜCADELE BAŞLADI

Evli ve 27 yaşında bir çocuk annesi olan Nuran Karadeniz, görme sorunlarının çocukluğundan itibaren hayatında olduğunu anlattı. Akraba evliliğinden dünyaya geldiğini belirten Karadeniz, gözlerindeki rahatsızlık nedeniyle uzun yıllar tedavi gördüğünü, 23 yaşına kadar ilaç ve tedavilerle yaşamını sürdürdüğünü ifade etti.

Ancak zamanla görme kaybı günlük hayatını ciddi biçimde etkilemeye başladı. Okumakta zorlanıyor, yürürken önündeki engelleri fark edemiyor, zaman zaman direklere çarpıyordu. Eğitim hayatı da bu süreçten etkilendi ve okulunu yarıda bırakmak zorunda kaldı.

Babaannesinin, “Çıkma kızım sokağa, görmüyorsun” sözleriyle onu korumaya çalıştığını anlatan Karadeniz, o dönemde yaşadığı çaresizliği şöyle dile getirdi:

“İnsan yürürken birden gözünün perdelendiğini, görmesinin gittiğini düşünün. Bir süre sonra yürüyemez hale geliyorsunuz. Birilerinin sizi taşımasına, yardım etmesine ihtiyaç duyuyorsunuz. Ben özgürlüğüne düşkün bir insanım. Başkasının iradesine teslim olmak istemiyordum. Kendi hayatımın kontrolü elimde olsun istiyordum.”

BEYAZ BASTONLA TANIŞTIĞI GÜN HAYATI DEĞİŞTİ

Karadeniz'in yaşamındaki dönüm noktası, görme engelli bireylerle tanışması ve rehabilitasyon sürecine başlaması oldu.

Önce farklı bir engelli derneğine katıldığını, ancak yaşadığı sorunların burada karşılık bulmadığını anlatan Karadeniz, daha sonra Altı Nokta Körler Derneği ile tanıştı. Kendisine rehabilitasyon sürecinde yol gösteren Lütfü Tokat sayesinde yeni bir hayata adım attı.

Burada kabartma yazıyı öğrendi, beyaz baston kullanmaya başladı ve bağımsız hareket etme becerisi kazandı.

Başlangıçta beyaz bastonu kabullenmekte zorlandığını gizlemeyen Karadeniz, o günleri şöyle anlattı:

“Hocama, ‘Bu beyaz baston başka renk olamaz mı, neden bembeyaz?’ diye soruyordum. Daha önce beyaz bastonla yürüyen insanları görür, nasıl yaptıklarına şaşırırdım. Sonra kendimi aynı durumda buldum.”

Ancak rehabilitasyon yalnızca baston kullanmayı öğrenmekten ibaret değildi. Karadeniz için asıl mesele, toplumun bakışlarına rağmen dışarı çıkabilmek, kendi başına yürüyebilmek ve yeniden özgüven kazanmaktı.

İlk kez tek başına derneğe gittiği günü hala unutamıyor. Korktuğunu, heyecanlandığını ve nefes nefese kaldığını anlatan Karadeniz, bugün o günlere gülümseyerek bakıyor.

YARIM KALAN EĞİTİMİNİ TAMAMLADI, ÜNİVERSİTE MEZUNU OLDU

Karadeniz'in yaşam mücadelesinin en dikkat çekici bölümlerinden biri de eğitim hayatı.

27 yaşında çalışma hayatına adım atan Karadeniz, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesinde göreve başladı. Ortaokul mezunu olarak başladığı çalışma hayatında eğitimini de sürdürdü. Derslerini kasetlerden dinledi, Beyazıt Devlet Kütüphanesinin Sesli Yayınlar Bölümünden yararlandı.

Hem çalıştı hem okudu. Eğitimini yarıda bırakmadı ve İstanbul Üniversitesi İşletme Bölümünden mezun oldu.

Daha sonra farklı kurum ve birimlerde görev yapan Karadeniz, çalışma hayatını severek sürdürdü ve yakın zamanda emekli oldu.

İş hayatında bağımsızlığına büyük önem verdiğini belirten Karadeniz, servis imkanı olsa bile işe kendi başına gidip gelebilmeyi hedefledi. Nişantaşı'ndaki görevine ulaşmak için toplu taşımayı kullanmayı öğrendi.

Kendisinden şüphe duyanlara karşı da mücadelesini sürdürdü. Ona göre önemli olan, insanın yapabileceklerini keşfetmesi ve başkalarının kendisi adına karar vermesine izin vermemesiydi.

“ENGELLİLERİN HAKLARI MÜCADELEYLE KAZANILDI”

Karadeniz'in yaşamında engelli derneklerinin ve örgütlü mücadelenin ayrı bir yeri bulunuyor. Derneklerde yalnızca sosyal dayanışmanın değil, eğitim ve istihdam hakları için verilen mücadelenin de önemli olduğunu vurguluyor.

Kamuda ve özel sektörde engelli bireylerin istihdam edilmesine yönelik yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü anlatan Karadeniz, bu mücadelenin çok sayıda görme engelli bireyin çalışma hayatına katılmasına katkı sunduğunu belirtiyor.

“Biz eğitim hakkımızı söke söke alırız” anlayışıyla hareket ettiklerini söyleyen Karadeniz, görme engelli bireylerin toplumda bağımsız, üretken ve eşit yurttaşlar olarak yer almasının önemine dikkat çekiyor.

“İYİ Kİ GÖRMÜYORUM” SÖZÜNÜN ARDINDAKİ HİKAYE

Karadeniz'in hayatına farklı bir pencereden bakmasını sağlayan olaylardan biri de görme engelli bir arkadaşının kendisine söylediği sözler oldu.

Hukuk fakültesini bitirmiş ve kamu kurumunda çalışan bir arkadaşının bir gün kendisine, “Belki iyi ki kör olmuşum” dediğini anlatan Karadeniz, arkadaşının gözleri görseydi ailesinin kendisini İstanbul'a göndermeyeceğini, eğitim alamayacağını ve bugün sahip olduğu hayatı kuramayacağını söylediğini aktardı.

Bu sözlerin kendi yaşamını yeniden değerlendirmesini sağladığını belirten Nuran Karadeniz, “Ben kör olarak yaşayacağım” diyerek kendisine yeni bir yol çizdiğini anlatarak, bundan sonra yapabileceklerine odaklandığını belirtti.

Bilgisayar kursuna katılarak sertifika aldığını ve edindiği yeni beceriler sayesinde çalışma hayatında görev değişikliği yaptığını söyleyen Karadeniz, deneyimini şu sözlerle anlattı:

“Gözümü hiç devreye koymuyorum. Elimle yapabiliyorsam yapıyorum. Yapamadığım bir şey varsa da bunun beni aştığını kabul ediyorum. Önemli olan dezavantajı avantaja çevirebilmek.”

GÖRMEYENLERE: “KENDİNİZİ TANIYIN, MÜCADELE EDİN”

Bugün görme engelli bireylere en önemli tavsiyesinin kendilerini tanımaları olduğunu söyleyen Karadeniz, herkesin ne yapabileceğini, ne istediğini ve hangi konularda desteğe ihtiyaç duyduğunu bilmesi gerektiğini vurguluyor.

“Ne olduğunuzu, ne yapabileceğinizi ve ne istediğinizi bileceksiniz. Eksiklerinizi belirleyip bunları örgütlerden ve ilgili kurumlardan talep edeceksiniz. Mücadeleci olacaksınız. Hayat kolay değil. Mücadele ederseniz bir şeyler başarabilirsiniz.”

Karadeniz'e göre görme engelli bireylerin önündeki engelleri aşabilmesi için kendi çabaları kadar toplumsal dayanışma ve örgütlü mücadele de büyük önem taşıyor.

GÖRENLERE SESLENDİ: “BİZ DE SİZİN GİBİ İNSANIZ”

Karadeniz'in mesajı yalnızca görme engelli bireylere değil, görenlere de.

Toplumda görme engelli bireylere yönelik şaşkınlıkla karışık bakışlardan ve farklılaştırıcı yaklaşımlardan rahatsız olduğunu belirten Karadeniz, engelli bireylerin acınacak ya da olağan dışı insanlar gibi görülmemesi gerektiğini söylüyor.

“Gözü görenler, bizim gözümüz görmüyor diye bizi farklı bir insan olarak görmesin. Biz de duyuyoruz, konuşuyoruz, düşünüyoruz. Biz farklı bir mahluk değiliz. Biz de sizin gibi insanız.”

Karadeniz, görme engelli bir çocuğun dünyaya gelmesi üzerinden ailelerin ya da çocukların suçlanmasına da karşı çıkıyor:

“Biz niye suçlanıyoruz? Biz suçlu değiliz. Biz onurlu insanlarız. Toplumun suçlu bireyleri değiliz. Gözümüz görmüyor diye aklımız yok değil. Allah aklımızı almasın. Her şey beyinde biter.”

GÖZDER'DEN DAYANIŞMA ÇAĞRISI: “BEN DEĞİL, BİZ DİYEBİLMELİYİZ”

Nuran Karadeniz'in yaşam öyküsü, GÖZDER'in Ataköy'deki rehabilitasyon merkezinde yürütülen çalışmaların neden önemli olduğunu da ortaya koyuyor.

Kadınların el emeği çalışmalarına katılabildiği, gençlerin bilgisayar ve İngilizce eğitimi alabildiği, KPSS'ye hazırlananların ders desteği gördüğü, görme engelli bireylerin beyaz baston kullanmayı öğrenerek bağımsız hareket edebildiği bu merkez, yalnızca bir eğitim alanı değil; aynı zamanda dayanışmanın, sosyalleşmenin ve özgüven kazanmanın adresi.

Geniş ve yeşil alanıyla görme engelli bireylere sosyal bir ortam da sunan merkezde, insanlar bir araya geliyor, deneyimlerini paylaşıyor ve yalnız olmadıklarını hissediyor.

Böylesine önemli çalışmaların sürdürülebilmesi ve daha fazla görme engelli bireye ulaşılabilmesi için toplumsal desteğin önemi büyük.

Bu nedenle gören vatandaşlara, kamu kurumlarına, yerel yönetimlere, üniversitelere, özel sektöre ve sivil toplum kuruluşlarına çağrı yapan Karadeniz, şöyle devam etti.

GÖZDER'in yürüttüğü çalışmalara destek olun, iş birliği geliştirin, eğitim ve rehabilitasyon faaliyetlerinin daha geniş kitlelere ulaşmasına katkı sağlayın.

Kadınların üretime katılmasına, gençlerin eğitim almasına, görme engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerini geliştirmesine destek olmak yalnızca bir derneğe yardım etmek değil, toplumsal eşitlik ve dayanışma için sorumluluk almaktır.

Ve bu mücadele bireysel çıkarlardan uzak, ortak bir anlayışla sürdürülmesi gerekiyor.

Ben değil, biz diyelim. Toplum diyelim. Hepimiz birlikte hareket etmeliyiz. Denemeden bir şey hakkında hüküm vermemeliyiz. Mücadele etmek, çalışmak ve yeni yollar denemek gerekiyor.

BİR YAŞAM HİKAYESİNDEN DAHA FAZLASI

Nuran Karadeniz'in hikayesi, görme yetisini kaybetmesine rağmen hayata tutunmayı başaran bir kadının öyküsünden çok daha fazlasını anlatıyor.

Yarım kalan eğitimini tamamlayan, üniversite mezunu olan, çalışma hayatında yıllarını geçiren ve bağımsız yaşamak için mücadele eden Karadeniz'in sözleri, GÖZDER'in rehabilitasyon çalışmalarının önemini de hatırlatıyor.

Asıl mesele, görme engelli bireyler adına karar vermek değil, onların eğitim alabilecekleri, üretebilecekleri, çalışabilecekleri ve sosyal yaşamın içinde eşit biçimde yer alabilecekleri imkanları çoğaltmak.

Görme engelli bireylerin ihtiyacı acınmak değil, fırsat eşitliği ve dayanışma.

GÖZDER'in Ataköy'deki rehabilitasyon merkezinde sürdürülen bu çalışmaların daha fazla insana ulaşması için bütün vatandaşları ve kurumları iş birliğine davet ediyoruz.

“Biz de insanız. Biz de sizin gibi yaşıyoruz. Gözümüz görmüyor olabilir ama aklımız var, irademiz var, hayallerimiz var. Önemli olan mücadele etmek ve hayata karışmak.”

Yorumlar